Odszkodowanie od Państwa za wyrok uniewinniający

Wyrok uniewinniający nie jest automatyczną podstawą do przyznania byłemu oskarżonemu roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa

Panuje dosyć powszechne przekonanie, że zakończenie postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym stwarza byłemu oskarżonemu  niejako automatyczną podstawę do dochodzenia od Skarbu Państwa roszczeń w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz  innych roszczeń odszkodowawczych za poniesione szkody majątkowe. Przyjmuje się tu na ogół następujące rozumowanie: skoro sąd karny w imieniu Rzeczypospolitej uniewinnił mnie od stawianych w akcie oskarżenia zarzutów, to znaczy, że ich formułowanie było bezpodstawne. Działanie organów ścigania (policja, prokuratura) było więc bezprawne, a tym samym odpowiedzialność Skarbu Państwa jest przesądzona i powinien on naprawić wyrządzone mi przez jego funkcjonariuszy szkody majątkowe i niemajątkowe.

Nie można odmówić sensowności takiemu rozumowaniu, ale orzecznictwo sądowe nie podziela takiego łatwego, niejako automatycznego trybu rozumowania. Wskazuje się w nim, że jeżeli tylko zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wszczęcie śledztwa lub dochodzenia jest działaniem zgodnym z prawem, a zatem nie stwarza podstaw do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa, mimo że przeprowadzone postępowanie karne zakończyło się ostatecznie wydaniem prawomocnego wyroku uniewinniającego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1978 r., I Cr 428/77, z dnia 5 października 2012 r., IV CSK 165/12 i z dnia 31 marca 2016 r., IV CSK 343/15, a także wyrok Sąd Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2005 r., I ACa 1848/04 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2014 r., I ACa 768/13). O legalności bądź bezprawności działania organów ścigania nie może bowiem przesądzać jedynie końcowy wynik sprawy karnej. Rozstrzygające są tu bowiem okoliczności i stan dowodów znane tym organom w chwili wszczęcia  i prowadzenia przez nie postępowania karnego (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2015 r. I ACa 747/14).

Podsumowując, można stwierdzić co następuje:

Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą za działania organów ścigania, jeżeli w chwili podejmowania przez te organy postępowania karnego przeciwko konkretnej osobie, nie było podstaw do podejrzewania o popełnienie przez nią przypisywanego jej przestępstwa.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły o odszkodowaniu i oznaczony tagami , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Czemu służy to pytanie?